Tachimetry i zestawy pomiarowe – realne różnice w pracy geodety

Tachimetr klasyczny – instrument, nie system

Tachimetr klasyczny (manualny) to samodzielny instrument pomiarowy, który: wymaga ręcznego celowania, obsługiwany jest bezpośrednio z poziomu instrumentu, pracuje często w modelu dwuosobowym (tachimetr + tyczka z pryzmatem).W zestawie klasycznym nie występuje zdalne sterowanie ani automatyczne śledzenie celu. To rozwiązanie sprawdza się przy podstawowych pomiarach, jednak jego wydajność jest często uzależniona od pracy zespołowej. W praktyce oznacza to konieczność komunikacji między osobami w terenie, a na obszarach z ograniczeniami (np. słaby zasięg) bywa potrzebne wsparcie dodatkowymi urządzeniami łączności.

Praca jednoosobowa – sposób organizacji, nie typ tachimetru

Pojęcie tachimetru jednoosobowego nie odnosi się do odrębnej klasy instrumentów, lecz do sposobu organizacji pracy pomiarowej, w której jeden operator wykonuje pomiary, pracując przy tyczce. Należy jednak podkreślić, że nie każdy tachimetr umożliwia taką formę pracy.

Na rynku dostępne są instrumenty zmotoryzowane lub wyposażone w napędy serwo, które ułatwiają celowanie, lecz konstrukcyjnie nie pozwalają na rozbudowę do pełnego zestawu jednoosobowego. Brak automatycznego śledzenia pryzmatu oraz zdalnego sterowania z kontrolera przy tyczce sprawia, że nadal wymagają one obsługi dwuosobowej.

Tylko tachimetry robotyczne, wyposażone w system automatycznego wyszukiwania i śledzenia celu oraz możliwość pełnej obsługi z kontrolera terenowego, pozwalają na rzeczywistą pracę jednoosobową.

Aby taka praca była możliwa, zestaw musi zawierać:

• tachimetr z napędami (zmotoryzowany lub robotyczny),

• kontroler z odpowiednim oprogramowaniem (np. moduł Topcon Robotics),

• pryzmat, najczęściej 360°.

Oczywiście przy zakupie zestawu hybrydowego można wykonywać pracę w konfiguracji zestawu jednoosobowego (bez odbiornika GNSS).

Tachimetr robotyczny – rdzeń nowoczesnych zestawów

Czym jest tachimetr robotyczny? Tachimetr robotyczny to instrument wyposażony w pełną automatyzację, który: posiada silniki w osiach poziomej i pionowej, automatycznie wyszukuje pryzmat (AutoLock), stale śledzi jego położenie, jest sterowany zdalnie z kontrolera. Tachimetr robotyczny jest tym samym instrumentem, który stanowi podstawę zestawu hybrydowego.

Tachimetr hybrydowy – ten sam robot + GNSS

Co naprawdę oznacza „hybryda”? W praktyce tachimetr hybrydowy nie jest innym tachimetrem niż robotyczny. Różnica polega na tym, że zestaw hybrydowy: zawiera ten sam tachimetr robotyczny, jest uzupełniony o odbiornik GNSS, pozwala na pracę w jednym projekcie metodami TS i GNSS. Hybryda to więc rozszerzenie zestawu robotycznego o drugi system pomiarowy, a nie odrębna konstrukcja instrumentu.

Zestaw hybrydowy – pełna konfiguracja

Kompletny zestaw hybrydowy składa się z: tachimetru robotycznego, kontrolera z odpowiednim oprogramowaniem, pryzmatu 360°, odbiornika GNSS, licencji umożliwiających pracę hybrydową. To właśnie obecność odbiornika GNSS oraz odpowiednich licencji sprawia, że zestaw hybrydowy jest droższy.

Porównanie zestawów pomiarowych

Zestaw klasyczny

• tachimetr manualny,

• praca dwuosobowa,

• najniższy koszt (w krótszej perspektywie),

• ograniczona wydajność.

Zestaw robotyczny / jednoosobowy

• tachimetr robotyczny,

• kontroler + pryzmat 360°,

• praca jednoosobowa,

• wysoka wydajność,

• wysoki koszt.

Zestaw hybrydowy (również jednoosobowy)

• tachimetr robotyczny,

• kontroler + pryzmat 360°,

• odbiornik GNSS,

• praca TS + GNSS w jednym projekcie,

• najwyższy koszt inwestycyjny.

Jak wybrać właściwy zestaw?

Decyzja o wyborze zestawu pomiarowego powinna uwzględniać:

• rodzaj wykonywanych prac,

• potrzebę pracy jednoosobowej,

• zakres inwestycji budowlanych,

• budżet oraz plan rozwoju firmy.

W praktyce:

• zestaw robotyczny wystarcza do większości zadań budowlanych,

• zestaw hybrydowy sprawdza się tam, gdzie konieczne jest łączenie pomiarów tachimetrycznych i satelitarnych,

• w dłuższej perspektywie klasyczny zestaw nie jest najtańszy, ponieważ dodatkowy pracownik przy pomiarach stale generuje koszty.

Podsumowanie

Różnice między tachimetrem robotycznym a hybrydowym nie leżą w samym instrumencie, lecz w składzie zestawu pomiarowego. Hybryda to tachimetr robotyczny rozszerzony o GNSS, co daje największą elastyczność, ale również najwyższy koszt.

Należy pamiętać, że w dłuższej perspektywie decydując się na zestaw jednoosobowy robotyczny bądź hybrydowy, koszty mogą być niższe w porównaniu do zestawu manualnego – dodatkowy pracownik stale generuje koszty.

Świadome rozróżnienie instrumentu od zestawu pozwala dobrać rozwiązanie realnie dopasowane do potrzeb i uniknąć kosztownych nieporozumień przy zakupie sprzętu.